یکی از نگرانی هایی است که اخیرا بسیار می شنویم. این روزها بسیار می شنویم که ویروس COVID_19 برای سالمندان و افراد با بیماری زمینه ای بسیار خطرناک است.
یکی از نگرانی هایی است که اخیرا بسیار می شنویم. این روزها بسیار می شنویم که ویروس COVID_19 برای سالمندان و افراد با بیماری زمینه ای بسیار خطرناک است. بنابراین سوالاتی ممکن است برای ما پیش آید چرا سالمندان بیشتر به کرونا مبتلا می شوند؟ و این که چرا این بیماری در سالمندان خطرناک تر است؟ سالمندی كاهش قوای روانی و جسمی همراه است كه در اثر گذشت زمان روی می دهد. تعریف پیری در كشورهای مختلف با توجه به شرایط فرهنگی متفاوت است.
در ایران سن پیری تعریف نشده است ولی اگر شروع دوره پیری را زمان بازنشستگی كامل از خدمت محسوب كنیم طبق قانون تأمین اجتماعی سن پیری برای مردان 60 سالگی و برای زنان 55 سالگی می باشد و طبق قانون استخدام كشوری سن بازنشستگی برای مردان و زنان 65 سالگی است. در انسان ها، سالمندی تجمع تغییرات در یک انسان در طول زمان را نشان میدهد که شامل تغییرات فیزیکی، روانشناختی و اجتماعی است.
برای مثال ممکن است زمان واکنش با افزایش سن کاهش یابد در حالی که ممکن است دانش حوادث جهان و خرد افزایش یابد. سالمندی در میان بزرگترین عوامل خطر شناخته شده برای بیشتر بیماریهای بشر قرار دارد. از تقریباً ۱۵۰۰۰۰ مرگی که هرساله در جهان اتفاق میافتد، دو سوم آن ناشی از دلائل مرتبط با سن است کرونا در سالمندان یکی از معضلاتی است که امروزه درگیر آن هستیم.
این جمله که بگوییم” کرونا در سالمندان شیوع بیشتری دارد” یا “سالمندان بیشتر کرونا مبتلا می شوند” اشتباه است. ویروس کرونا ممکن است سالمندان را هم، مانند سایرین گرفتار کند. سالمندان بیشتر از بقیه در معرض سرایت ویروس کرونا نیستند. در واقع در افراد سالخورده، خطر بروز عفونت شدید بیشتر است و به همین دلیل، رعایت دقیق تر نکات بهداشتی اهمیت زیادی دارد. افراد سالخوردهای که دچار بیماریهای جدی زمینه ای هستند، بیش از سایر سالمندان در معرض خطر بروز علائم شدید عفونت کرونا قرار دارند. و این نکته قابل تامل است که برخی از بیماری هایی زمینه ای ممکن است خطرات و عوارض ناشی از بیماری کرونا را افزایش دهد که در ادامه به این بیماری ها اشاره می شود:
این موضوع که چه عواملی بر کرونا در سالمندان تأثیر گذار است به درستی مشخص نیست ، اما این نکته مشخص است که عادات و رفتارهای بهداشتی، سیستم حمایت کنندهی اجتماعی و دید خوش بینانه نسبت به زندگی، تجارب زندگی، خصوصیات شخصیتی و سلامت جسمی کنونی و… همه بر سلامت دوران سالمندی مؤثرند. همهی انسان ها با ذخیره بافتی و سلولی خارق العاده پا به جهان میگذارند، ولی این ذخیره با افزایش سن تحلیل میرود.
برخی از انواع سلولها، از قبیل سلولهای کبدی و کلیوی در طول مدت زمان طولانی، مرتباً جانشین میشوند، برخی دیگر مانند سلولهای عضلانی توان باز تولید محدودی دارند، عمر همه سلولها و بافتها محدود است و هر چه فرد سالمند تر شود، فرآیند ترمیم ضعیف تر میشود. به این ترتیب بدن بسیار به کندی پیر میشود بدون آن که تا سال ها تغییرات آن قابل درک باشد. البته آن چه که مسلم است با رعایت اصول و پروتکل های بهداشتی می توان از کرونا در سالمندان پیشگیری عمل آورد.
در بحران شرایط فعلی به منظور پیشگیری از ابتلا و افزایش کرونا در سالمندان وزارت بهداشت توصیه هایی را لحاظ می کند. البته این توصیه ها باید توسط همه افراد نیز رعایت شود که در ادامه به آن ها اشاره می کنیم:
در دوران شیوع کرونا و باتوجه به کم تحرکی سالمندان، مهمترین توصیه تغذیه ای برای این سنین، مصرف غذاهای ساده و کم حجم است؛ به شکلی که تمامی نیازهای فرد به مواد مغذی تامین شود.
نکته اساسی در برنامه غذایی سالمندان، مصرف مواد غذایی کم چربی و کم کلسترول مانند شیر و لبنیات کم چرب، کاهش مصرف روغن، کره، خامه و … و همچنین مصرف غذاهای کم نمک و پر فیبر بر اساس هرم غذایی است. همچنین مواد قندی و شیرین، غذاهای چرب و سرخ شده و پرنمک که موجب تحریک سیستم ایمنی می شوند نیز در این سنین باید کاهش یابد. سالمندانی که دچار بیماری های مزمن از جمله دیابت، فشار خون بالا و چربی خون بالا و بیماری های قلبی و عروقی هستند لازم است کماکان رژیم غذایی که به آنها داده شده را رعایت کنند.
مصرف کافی منابع غذایی پروتئینی هم برای تقویت سیستم ایمنی بدن ضروری است. بنابراین سالمندان باید پروتئین مورد نیاز بدن خود را از منابع غذایی حاوی پروتئین مانند گوشت های کم چربی، مرغ، ماهی، سفیده تخم مرغ، فرآورده های لبنی بدون چربی یا کم چربی (شیر، ماست، پنیر) تامین کنند. حبوبات نیز از منابع گیاهی پروتئینی هستند که اگر با غلات مصرف شوند تمامی نیاز بدن به پروتئین را تامین می کنند. به طور کلی مصرف روزانه حداقل ۲ واحد از گروه گوشت و تخم مرغ و یک واحد حبوبات برای تامین پروتئین مورد نیاز سالمندان لازم است.
با افزایش سن، جذب کلسیم و ویتامین D در بدن کاهش می یابد، این امر اثر مخربی بر سلامت استخوان ها در سالمندان دارد و سبب افزایش احتمال شکستگی های استخوانی می شود. به همین دلیل مصرف روانه مکمل کلسیم یا “کلسیم – د” و مصرف ماهانه مکمل ۵۰ هزار واحدی ویتامین د مطابق با دستورالعمل های وزارت بهداشت ضروری است. علاوه بر آن، مصرف حداقل ۲ واحد از گروه شیر و لبنیات که از منابع غنی کلسیم هستند توصیه می شود.
در برخی افراد که دچار عدم تحمل گوارشی شیر هستند، لازم است روزانه جایگزین های شیر مثل ماست و پنیر استفاده کنند. همچنین می توان شیر بدون لاکتوز را در این موارد مصرف کرد. هر واحد از این گروه برابر است با یک لیوان شیر یا یک لیوان ماست یا ۶۰-۴۵ گرم پنیر (به اندازه دو قوطی کبریت).
ویتامین B12 در سالمندان توانایی جذب ویتامین 12 بدن کاهش می یابد. برای پیشگیری از کمبود این ویتامین لازم است مقدار مناسبی از گوشت قرمز، ماهی، شیر و تخم مرغ روزانه مصرف شود.
آهن از دیگر ریزمغذی هایی است که به منظور تقویت در برابر کرونا در سالمندان توصیه می شود. سالمندانی که بدلیل دریافت کم منابع غذایی آهن دچار کمبود آهن و کم خونی می شوند، مقاومت کمتری در مقابل عفونت ها و به ویژه با ویروس کرونا دارند. منابع غذایی آهن از جمله گوشت قرمز، مرغ، ماهی از منابع غنی آهن هستند. حبوبات و زرده تخم مرغ، سبزی های سبز تیره مثل جعفری، برگ چغندر، برگه های تیره کاهو، انواع خشکبار و مغزها نیز به تامین آهن مورد نیاز بدن کمک می کنند.
مصرف سبزیجات به منظور پیشگیری و مقابله با کرونا در سالمندان از موارد دیگر است که می تواند به آن اشاره کرد. مصرف سبزیجات میتواند باعث تقویت سیستم ایمنی افراد شود، البته منظور از سبزیجات تنها سبزی خوردن نیست بلکه سالادها و انواع کلم، کدو، بادمجان، شلغم، ترب، کرفس و بهطور کلی مواد غذایی گیاهی جزو گروه سبزیجات محسوب میشوند. مصرف سالادهایی که چند نوع گیاه رنگی مانند فلفل دلمهای سبز، زرد، قرمز، هویج و… در آنها وجود داشته باشد در ارتقای وضعیت سلامتی افراد بسیار مفید است. همچنین سالمندان میتوانند مخلوط این سبزیجات را در کنار ماهی، کباب تابهای و کتلت کمچرب و … مصرف کنند تا نیاز بدن آنها به مواد مغذی تأمین شود.
خانه امن ترین مکان برای مقابله با کرونا در سالمندان می باشد. با توجه به شرایط سالمندان در این دوران حدالامکان این افراد باید خانه بمانند و فقط برای کارهای ضروری از خانه خارج شوند. دیابت را کنترل کنید:
یکی دیگر از معضلان کرونا در سالمندان دیابت است. علاوه بر سالمندی، دیابت یکی از شرایطی است که باعث کاهش سیستم ایمنی فرد می شود. دیابت در سالمندان سیستم ایمنی را به طور شدیدتری کاهش می دهد. این کاهش وضعیت را برایی پیشگیری و مقابله با کرونا سخت تر می کند. اگر سالمند و مبتلا به دیابت هستید، توصیه می شود که بیش از پیش دیابت خود را کنترل کنید و از رژیم غذایی پر از نشاسته و قند بپرهیزید.
متخصصان بر این باورند که خواب و استراحت کافی در مقابل کرونا در سالمندان بسیار مهم است. خواب و استراحت نا کافی منجر به تضعیف سیستم ایمنی بدن شده و فرد را مستعد ابتلا به بیماری می کند. در نهایت در این روزها فراموش نکنیم که سالمندان بیش از پیش نیازمند توجه و مراقبت اطرافیان هستند.
معضل کرونا در سالمندان و ترس از آن در بسیاری از افراد باعث عدم تحرک به دنبال ماندن در خانه شود. تحرک در سالمندان از نکات مهم در سلامت در این سنین محسوب می شود. منظور از تحرک انجام کارهای شخصی، قدم زدن در فضای منزل و تنفس هوای تازه است، چراکه تحرک مناسب در تقویت عضلانی و روحیه افراد تاثیر بسیار مثبتی دارد.
یکی دیگر از مسائلی که در کرونا در سالمندان مطرح است مشکلات روحی و افسردگی در این حیطه می باشد که باید بیش از پیش به آن توجه شود. افسردگی از جمله بیماری روحی است که ممکن است کاهش سیستم دفاعی بدن را به دنبال داشته باشد. افزایش سن و سالمندی و به دنبال آن کاهش قدرت بدنی برای انجام کار های مختلف و همچنین ماندن در خانه ممکن است افسردگی را به دنبال داشته باشد.
بنابراین در این دوران باید بیشتر به موضوع توجه شود. برای جلوگیری از افسردگی و مشکلات روحی و به دنبال آن کاهش سیستم ایمنی بدن برای سالمندان بهتر است نکاتی را رعایت کنیم برای مثال در منزل سالمند نرمش های سبک با توجه به سن و وضعیت جسمانی فرد می تواند انجام دهد یا دنبال کردن علایق با توجه به قدرت جسمانی مانند مراقبت از گیاهان و غیره می تواند کمک کننده باشد.
به منظور مقابله با کرونا در سالمندان باید استرس را کنترل کنیم. استرس از عواملی است که موجب کاهش سیستم ایمنی افراد می شود. به این منظور علت استرس را بدانید و راهکاری با مقابله با آن در نظر بگیرد. اگر استرس سالمند به علت اخبار اخیر و امار های ابتلا کرونا و مسائل مرتبط با ان است وقفه موقت یا محدود کردن اخبار مربوط به عفونت کرونا؛ پیگیری مداوم اخبار مربوط به عفونت با ویروس کرونا در شبکه های اجتماعی، نگرانی و دل شوره ما را افزایش می دهد. همچنین به این منظور می توانید تنفس عمیق، ورزش روزانه، حرکات کششی و انجام ریلکسیشن را داشته باشید.
داشتن رژیم غذایی سالم و مصرف میوه ها و سبزیهای تازه و همچنین خواب کافی، پرهیز از مصرف دخانیات، برنامهریزی و زمان بندی برای انجام فعالیت های موردعلاقه و سرگرم کننده، به اشتراک گذاشتن احساسات و نگرانیهای خود با اشخاصی که مورد اعتماد در این باب می تواند کمک کننده باشد.